E-ticaret ve hizmet sitelerinde yasal zorunluluklar: ETBİS, MERSİS, mesafeli satış ve tüketici mevzuatı
İnternetten satış yapan veya teklif alan sitelerde hangi bilgi ve belgeler zorunlu? ETBİS kaydı, künye bilgileri, ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi ve ödeme adımındaki yasal akış.
İnternet üzerinden ürün veya hizmet satmak, fiziksel bir mağaza açmaktan farksız hukuki sorumluluklar taşır. "Hizmet Satın Al" veya "Sipariş Ver" gibi sözleşme doğuran adımlar sunduğunuz anda 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamına girersiniz.
Birçok web sitesi sahibi yalnızca bir ödeme altyapısı (sanal POS) bağlamayı yeterli sanar. Oysa eksik bir sözleşme, görünmeyen bir vergi numarası veya yapılmayan bir bildirim; Ticaret Bakanlığı denetimlerinde idari para cezalarıyla sonuçlanabilir.
Bir web sitesinde bulunması gereken bilgi ve belgeler
Elektronik ticaret mevzuatı gereğince ticari sitelerde yer alması gereken 4 ana katman:
| Yasal zorunluluk | Hangi siteler için? | İçerik şartı | Eksiklik durumunda risk |
|---|---|---|---|
| ETBİS kaydı ve karekod | Kendi sitesinden sipariş/ödeme alan e-ticaret siteleri | Ticaret Bakanlığı Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi bildirimi ve sitede doğrulanabilir karekod | İdari para cezası |
| Künye ve iletişim (MERSİS) | Tüm kurumsal şirket ve hizmet siteleri | Ticaret unvanı, MERSİS numarası, vergi dairesi/no, KEP adresi, fiziksel adres | İdari yaptırım |
| Ön bilgilendirme formu | Satış veya sipariş oluşturan tüm platformlar | Vergiler dahil toplam fiyat, cayma hakkı süresi, kargo bedeli (ödeme öncesi onay) | Tüketici uyuşmazlıkları ve idari ceza |
| Mesafeli satış sözleşmesi | Dijital ortamda kurulan tüm alım-satım işlemleri | Tarafların hak ve yükümlülükleri, 14 günlük cayma hakkı koşulları, uyuşmazlık mercileri | Cayma süresinin uzaması, tüketici lehine sonuçlar |
1. ETBİS kaydı ve doğrulama karekodu
Kendi web siteniz üzerinden online satış (fiziksel ürün, dijital ürün, abonelik vb.) yapmaya başladığınız tarihten itibaren 30 gün içinde sitenizi Ticaret Bakanlığı'nın ETBİS sistemine kaydettirmeniz gerekir.
- Kayıt tamamlandıktan sonra bakanlığın ürettiği ETBİS doğrulama karekodu web sitesinin alt bilgi (footer) alanına yerleştirilmelidir.
- Bu karekoda tıklayan ziyaretçi, işletmenin kayıtlı olduğunu anında görür. Hem tüketici güvenini artırır hem de ödeme kuruluşlarının sanal POS başvurusunda sıkça istediği belgelerden biridir.
2. Künye bilgileri: MERSİS, KEP ve şeffaflık
"İletişim" veya "Hakkımızda" sayfasına yalnızca bir cep telefonu ve Gmail adresi koymak şirketler için yeterli değildir. Türk Ticaret Kanunu ve e-ticaret mevzuatı gereğince sitede bulunması gereken bilgiler:
- Şirketin tam ticaret unvanı (şahıs işletmesiyse ad-soyad ve unvan),
- MERSİS numarası veya esnaf sicil numarası,
- Bağlı bulunulan vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
- Şirketin tescilli adresi,
- Varsa kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi ve kurumsal e-posta adresi.
3. Ödeme adımında yasal akış (checkout)
Kullanıcı "Ödeme Yap" butonuna basmadan önce sitenizin altyapısı şu sıralamayı işletmelidir:
- Ön bilgilendirme: Kullanıcı nihai tutarı, vergileri ve cayma hakkı şartlarını içeren metni görmeli ve onaylamalıdır.
- Mesafeli satış sözleşmesi: Siparişe özel olarak oluşturulan (müşteri adı, adresi, sipariş içeriği dinamik olarak basılan) sözleşme kullanıcıya sunulmalı ve onayı alınmalıdır.
- Kalıcı veri saklayıcısıyla iletim: Sipariş tamamlandığında bu iki belgenin birer kopyası müşteriye e-postayla gönderilmelidir. Tüketici cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirilmezse, 14 günlük cayma süresi 1 yıla kadar uzar.
SEO, GEO ve arama motoru itibarı açısından önemi
Google'ın güvenilirlik değerlendirmesinde (E-E-A-T), işletmenin kim olduğunu ve nasıl ulaşılacağını açıkça gösteren siteler öne çıkar:
- Web sitesinde resmi unvan, MERSİS numarası, vergi bilgisi ve ETBİS doğrulaması bulunan işletmeler gerçek ve hesap verebilir bir tüzel kişilik izlenimi verir.
- Bu şeffaflığı sunmayan siteler, özellikle ödeme alınan ve "para veya hayatınızı etkileyen" (YMYL) konularda güvenilirlik değerlendirmesinde geride kalır.
Sıkça sorulan sorular
Yalnızca hizmet veya danışmanlık satıyorum, mesafeli satış sözleşmesi gerekir mi?
Evet. Fiziksel bir kargo gönderimi olmasa bile, internet üzerinden bedel karşılığı sunulan yazılım, koçluk, tasarım veya danışmanlık hizmetleri Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamındadır. Cayma hakkının hangi aşamada sona erdiği (örneğin hizmetin ifasına onayla başlandıktan sonra) sözleşmede açıkça belirtilmelidir.
Başka bir e-ticaret sitesinin sözleşmesini kopyalayıp kullanabilir miyim?
Hayır. Sattığınız ürünün türüne göre (örneğin hijyenik ürünler, kişiye özel üretimler veya dijital içerikler) cayma hakkı istisnaları farklıdır. Başkasının sözleşmesini kopyalamak, firmanızı korumayan veya uygulayamayacağınız taahhütlerin altına girmenize neden olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mağaza tarafını birlikte kurmak için e-ticaret sitesi yaptırmak yazısına bakabilirsiniz.
İlgili yazılar: Web sitelerinde KVKK ve çerez politikası uyumu: 6698 sayılı kanun, açık rıza ve idari para cezaları, SSL sertifikası (HTTPS) ve web güvenliği: "Güvenli değil" uyarısının ciroya ve sıralamaya etkisi, Kullanıcı deneyimi (UX/UI) ve dönüşüm oranı optimizasyonu (CRO): tıklamaları müşteriye dönüştürmek.